Fiyat artışlarının seyri ve bunun günlük bütçelere yansıması, milyonlarca çalışanın ve ailenin en çok takip ettiği konulardan biri haline geldi. Son aylarda açıklanan rakamlar, beklentiler ve uzman yorumları konuyu sıcak tutarken, alım gücündeki olası değişimler de ayrı bir tartışma yaratıyor. Bu süreçte her yeni veri ve açıklama, tabloyu biraz daha netleştiriyor ve vatandaşlar için kritik sorular doğuruyor.
Ocak ayı tüketici fiyat endeksi verileri, 3 Şubat 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşıldı. Yıllık artış yüzde 30,65 olarak gerçekleşirken aylık yükseliş yüzde 4,84 seviyesinde kaydedildi. On iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 33,98’lik bir değişim ortaya çıktı. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık artış yüzde 31,69’a ulaştı. Bu rakamlar, enflasyonun ana eğilimindeki hareketliliği gözler önüne sererken özellikle temel gıda kalemlerindeki baskının devam ettiğini gösterdi.
Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 12 Şubat 2026 tarihinde İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlenen Enflasyon Raporu 2026-I tanıtım toplantısında önemli değerlendirmelerde bulundu. Karahan burada “2026 yılında enflasyonun yüzde 15 ile yüzde 21 aralığında olacağını tahmin ediyoruz” diyerek yıl sonu tahmin aralığını yukarı yönlü revize ettiklerini açıkladı. Daha önce yüzde 13-19 bandında olan tahmin, yeni raporda yüzde 15-21 aralığına çıkarıldı. 2027 sonu için ise yüzde 6 ile yüzde 12 aralığı korundu. Ara hedef yüzde 16 olarak sabit bırakılırken, sıkı para politikası duruşunun devam edeceği mesajı verildi.
Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçları da Şubat ayı için dikkat çekici bir tablo çizdi. Şubat ayı TÜFE artış beklentisi önceki anketteki yüzde 2,05’ten yüzde 2,54’e yükseldi. Cari yıl sonu beklentisi ise yüzde 23,23’ten yüzde 24,11’e çıktı. 12 ay sonrası için yüzde 22,10, 24 ay sonrası için ise yüzde 17,11 seviyesinde güncellendi. Ekonomistlerin ayrı bir anketinde Şubat ayı aylık beklentisi ortalama yüzde 2,87 olarak ölçüldü ve bu rakam yıllık enflasyonu yüzde 31,42’ye taşıyacağı öngörüldü. Şubat verilerinin 3 Mart 2026 Salı günü saat 10.00’da açıklanacağı belirtilirken, piyasa gözleri bu tarihe çevrildi.
Alım gücü açısından bakıldığında, 1 Ocak 2026 itibarıyla geçerli olan net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş seviyesinde uygulanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, 23 Aralık 2025 tarihinde bakanlıkta düzenlenen basın toplantısında bu rakamı açıkladı ve “çalışanlarımızı enflasyona ezdirmeyeceğiz” vurgusu yaptı. Yüzde 27 oranındaki artış, önceki yılın net 22 bin 104 lira 67 kuruşluk seviyesinden önemli bir yükseliş anlamına geliyordu. Ancak Ocak ayı enflasyon verilerinin ardından bağımsız sendika hesaplamalarına göre ilk ayda yaklaşık 1 bin 359 liralık bir erime yaşandığı belirtildi.
Sendika araştırmalarına göre dört kişilik bir ailenin sadece gıda için yapması gereken aylık harcama tutarı Ocak 2026’da 31 bin 224 liraya ulaştı. Bu rakam, asgari ücretin açlık sınırının altında kaldığını gösteriyor. Yoksulluk sınırı ise 101 bin 706 lira seviyesinde hesaplandı. Bekâr bir çalışanın aylık yaşam maliyeti ise 40 bin 541 lirayı aştı. Mutfak enflasyonu aylık yüzde 3,58, yıllık yüzde 41,08 olarak ölçüldü. Bu veriler, temel ihtiyaçlardaki fiyat baskısının alım gücünü nasıl zorladığını net şekilde ortaya koyuyor.
Ocak ayındaki grup bazlı hareketler
Tüketici fiyat endeksindeki artış, farklı harcama gruplarında farklı hızlarda gerçekleşti. Gıda grubundaki aylık yükseliş yüzde 6,59 ile öne çıkarken, konut, ulaştırma ve eğitim gibi alanlardaki değişimler de dikkat çekti. Hizmet enflasyonunun mal enflasyonundan daha yüksek seyrettiği belirtilirken, yeni endeks ağırlıklarında hizmetlerin payının artması uzun vadede yukarı yönlü etki yaratma potansiyeli taşıyor. Bağımsız ekonomist gruplarının hesaplamalarında ise Ocak ayı aylık artış yüzde 6,32, yıllık yüzde 53,42 olarak ölçüldü ve resmi verilerle arasındaki fark kamuoyunda geniş tartışma yarattı.
Merkez Bankası’nın detaylı değerlendirmesi
Fatih Karahan, Enflasyon Raporu toplantısında Ocak ayındaki yüksek aylık rakamı gıda fiyatlarındaki oynaklığa bağladı. “Ocak ayına bakarak çok olumsuz bir beklenti oluşturmak doğru değil” diyen Karahan, detayların önemli olduğunu ve enflasyonun ana eğilimindeki geçici yükselişin yakından izleneceğini vurguladı. Sıkı duruşun korunacağı mesajı verilirken, para politikası araçlarının tümüyle kullanılacağı ifade edildi. Yastık altı altın stokunun yaklaşık 600 milyar dolar değerinde olduğu tahmini de toplantıda paylaşılan ilginç detaylardan biriydi.
Alım gücündeki reel değişim
Asgari ücretteki nominal yüzde 27’lik artış, ilk ay enflasyonuyla kısmen törpülendi. Dört kişilik bir ailenin temel gıda harcaması asgari ücretin üzerine çıkarken, diğer zorunlu giderler eklendiğinde tablo daha da zorlaşıyor. Geçmiş yıllarla kıyaslandığında reel alım gücündeki dalgalanmalar, enflasyonun seyrine bağlı olarak devam ediyor. Sendikalar, ücretlerin insan onuruna yaraşır seviyeye taşınması gerektiğini her fırsatta dile getirirken, hükümet tarafı enflasyona karşı koruma vurgusunu sürdürüyor.
Yıl sonu beklentileri ve riskler
Merkez Bankası anketlerine göre 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 24,11 seviyesinde bulunuyor. Ekonomistlerin ortalaması ise yüzde 24,16 civarında. 2027 için tahminler yüzde 18,40 bandında. Uluslararası gelişmeler, döviz kuru hareketleri ve gıda fiyatlarındaki mevsimsel etkiler, risk unsurları olarak öne çıkıyor. Kira artış oranları, memur ve emekli maaş zamları gibi birçok kalemde enflasyon verileri belirleyici rol oynuyor.
Gelecek aylara dair senaryolar
Şubat ayı verilerinin açıklanmasıyla birlikte tablo daha netleşecek. Beklentilerin üzerinde bir rakam gelmesi halinde yıl sonu tahminlerinde yeni revizyonlar gündeme gelebilir. Öte yandan dezenflasyon sürecinin güçlenmesi durumunda alım gücünde toparlanma işaretleri görülebilir. Vatandaşlar, bütçelerini korumak adına tasarruf ve yatırım tercihlerini yeniden gözden geçiriyor. Altın, döviz ve diğer enstrümanlar bu süreçte sıkça tartışılan seçenekler arasında yer alıyor.
Tüm bu gelişmeler, enflasyonun seyrini ve alım gücünü yakından takip etmeyi zorunlu kılıyor. Her yeni veri, yeni bir tartışma başlatırken yetkililerin açıklamaları da yol gösterici oluyor. Süreç ilerledikçe, hem resmi istatistikler hem de bağımsız hesaplamalar ışığında daha kapsamlı bir resim oluşacak. Vatandaşlar, kendi bütçelerini bu dinamiklere göre şekillendirerek önümüzdeki dönemi değerlendirmeye devam edecek. Konuyla ilgili her yeni gelişme, merak edilen sorulara bir parça daha ışık tutuyor ve takip değeri yüksek bir gündem maddesi olmaya devam ediyor.
